Krótką serią po tematach bulwersogennych

To był dziwny tydzień. Najpierw dowiadujemy się, że oto pewną markę wódki reklamować ma wybitnie niepasujące do tematu zdjęcie. Kilka dni później poczytny brukowiec zamieszcza na pierwszej stronie zdjęcie rannej dziesięciolatki z Kamiennej Góry. Internet daje upust swojemu oburzeniu na mediach społecznościowych, wydawca gazety zaś przelicza zapewne pieniądze z ostatnich wpływów. Ot, kolejny radosny dzień w świecie kapitalizmu. Kolejny, w którym zadaję sobie pytanie: czy w świecie pieniądza, istnieje jeszcze miejsce na moralność?

O "upadku moralności" możemy przeczytać nader często. Choćby przy okazji kolejnej roznegliżowanej sesji zdjęciowej celebrytki - jednej z tych, o której jakimś cudem nikt z całym internecie wcześniej nie słyszał, acz zdjęcia bez problemu wszyscy jakoś znaleźli. Poza tym bądźmy szczerzy: fotografie roznegliżowanych modelek i gwizdek show-biznesu są towarem pożądanym, nieważne, czy w internecie, czy w prasie brukowej. Nie są to akty, raczej typowe obrazki w stylu "zdjęcia gołej baby", czasem zakrawające na szczucie cycem w stylu przydrożnych reklam blachodachówek. Żadna sztuka, czysta rozrywka. Rozrywka, która absolutnie nie musi mi się podobać; nie ma jednak powodu, by od razu ogłaszać upadek moralności.

Co więcej, nikt po prasie brukowej poważniejszych tematów się nie spodziewa. Trochę golizny, plotki, "dramatyczne" historie o chwytliwych tytułach, sport, horoskop, i krzyżówka. Do tego odrobina wydarzeń bieżących, zaserwowanych w bardzo skróconej formie.
Taki format w przypadku brukowca jest rzeczą normalną i powszechnie tolerowaną. Gorzej jednak, gdy redaktorzy tabloidu zaczynają pogoń za tanią sensacją. Wtedy dochodzi do sytuacji takich, jak ta sprzed kilku dni, kiedy to artykuł o ataku na dziesięciolatkę w Kamiennej Górze zapowiadało ogromne zdjęcie na pierwszej stronie: zdjęcie rannej już ofiary.
Owe zdjęcie miał zrobić reporter gazety lokalnej. Ta jednak na publikację jej się nie odważyła.

Sama okładki nie widziałam, o całej aferze z nią związanej dowiedziałam się wyłącznie z sieci - wszystkie wzmianki o tabloidzie opatrzone były pełnymi wściekłości komentarzami. Wściekłości na redaktorów, którzy postanowili wypromować swój materiał tym konkretnym zdjęciem, celując w najniższe ludzkie instynkty, i w pewnym sensie obnażając ofiarę. Artykuł, na który dziś trafiłam (blog slwstr.net), przyrównał postępowanie tabloidów do uprawiania pornografii. Porównanie nietypowe, ale niezaprzeczalnie trafne. A wręcz boleśnie trafne, gdy pamiętamy, że nie mamy tu do czynienia ze zdjęciem osoby publicznej (warto pamiętać, że pisma i portale plotkarskie uwielbiają ten argument - w końcu fakt bycia "osobą publiczną" upoważnia fotoreporterów do podglądania celebryty w każdej sytuacji).
We wspomnianym artykule zadane zostało pytanie, nad którym warto się pochylić: czy powinniśmy zdelegalizować tabloidy? Moim zdaniem, nie. Aczkolwiek uważam, że jakaś forma kontroli nad tym, co publikują, byłaby wskazana. Tabloid jest gazetą skierowaną do konkretnego czytelnika. Jeżeli ten chce czytać plotki ze świata gwiazd i poruszające historie o gadających żabach i spadających kredensach, proszę bardzo. Ale niech redaktorzy pisma nie przekraczają granic, ustalonych dla tego rodzaju prasy.
Poza tym wypadałoby przypomnieć wydawcy, co oznacza "wolność słowa", którą tak chętnie zasłaniają się dziennikarze. Bo wbrew popularnej opinii, nie polega ona na bezkarnym wyrażaniu zdania na dowolny temat. Nie będzie zatem tak, że w ramach uprawiania wolności słowa, mogę iść do radia, i ogłosić wszem i wobec, że Iksiński to prostak, cham, a do tego złodziej. Owszem, ogłosić to mogę - ale muszę liczyć się z tym, że usłyszawszy to, Iksiński zgotuje mi, na przykład, pozew za obrazę dobrego imienia, i zażąda odszkodowania oraz publicznych przeprosin. Tak, jak było w przypadku wspomnianego na początku tego wpisu skandalu ze zdjęciem reklamującym pewną markę wódki. Naprawdę przedstawia ono młodego mężczyznę zabitego przez ZOMO w Lubinie, w roku 1982, podczas manifestacji "Solidarności". Na fotografii niesiony jest przez pięciu innych mężczyzn. Zdjęcie zostało użyte bez wiedzy (a co za tym idzie, zgody) fotografa.

Właściciele marki wycofali trefną reklamę, a za całą sytuację oficjalnie przeprosili. Po fali krytyki, która przetoczyła się przez media, przeprosił również redaktor naczelny tabloidu, odpowiedzialnego za kontrowersyjną okładkę. Czy możemy jednak spokojnie wierzyć, że to coś zmieni? Nie wydaje mi się. Chyba wszyscy znają ten tabloid, nawet jeśli go nie czytają. Artykuły z niego często stają się przedmiotem drwin internautów. Wiemy zatem, że treści podobne do tych, które w ostatnich dniach zbombardowała ostra krytyka, pojawiały się na jego łamach nie raz, i możemy się łatwo domyślić, że pojawią się też w przyszłości. W końcu pismo przez kilka ładnych dni było na językach nie tylko internautów. Mówiono o nim - nieważne, że krytycznie. Była sensacja i okrucieństwo, a ludzie to kochają. I póki kochają, sensacja i okrucieństwo będą powracać na łamach prasy brukowej, tuż obok golizny, ploteczek i horoskopów. Póki społeczeństwo nie da jasnego znaku, że nie zgadza się z publikacją pewnych treści, sytuacje takie, jak ta, będą zdarzały się regularnie. Prasie potrzebna jest lekcja etyki.
Na naukę nigdy nie jest za późno.